Murat Be?er

Joy Division gibi 'Ulu semaların özel tarafından dünyaya düşmüş' bir grubun ortaya çıkabilmesinde '70'li yılların ikinci yarısının İngilteresi'nin Manchester'ında gereken zemin vardı. 1979 yazında kapitalist sanayiinin geliştiği ölçüde, çürüme ve çöküşünün sonuçlarından biri olarak Manchester sokakları, bozulan yüzyıllık kanalizasyon sistemi nedeniyle iğrenç kokulardan geçilmez hale gelmişti. Sokakların görüntüsü de bu kokuya iyi bir dekor oluşturmaktaydı doğrusu. Ian Curtis diye saralı bir gencin karanlık ruh hali, bu ortamda gitgide daha da derinleşmekteydi. Bu genç, '77' de kurulmuş gitarda Bernard Albrecht, basta Peter Hook, davulda da Stephen Morris'in bulunduğu, kendisinin de solist olduğu Warsaw adlı bir grubun üyesiydi aynı zamanda, Kuruluşundan bir yıl sonra ise isimlerini Joy Division'a çevirerek, 'Am I Dead For Living' adlı kısaçaları kaydettiler.

Bir topluluk olarak ömürleri yalnızca üç yıl sürmüş olmasına karşın Joy Division, İngiliz pop müzik tarihinin bir sayfasında ilk satır olarak zikredilebilir. Çünkü bu sıralarda Manchester müziğinin, başını Joy Division'ın çektiği bir rönesansı yaşadığı tartışılmaz. Grubun bir başka özelliği de, çok gizemli bir tarzda, yalnızca Manchester'ın değil, İngiltere ve Kıta Avrupası gençliğinin içinde bulunduğu köreltici havayı yansıtabilmesiydi.

İçinde bulundukları korkunç boğucu ve çıkışsız atmosferi tanımlarken böylesi bir derinliğe sahip olmaları bile grubu kalıca yapmak için yeterli bir gerekçedir.

'79'da Factory Plak Şirketi ile anlaşma imzalayarak, ilk single'ları 'Transmission'ı çıkardılar. Grup, dikkatleri üzerine toplama yolundaki ciddi adımını aynı yıl çıkan ilk uzunçalarları 'Unknown Pleasures' ile attı. Müzik basınınca yenilikçi ve esin kaynakları gayet güçlü olarak değerlendirilen Joy Division, çarpıcı yetenekleriyle, geleneksel olanla olmayan arasında bir yerlere konumlanır. 'Unknown Pleasure'la birlikte etraflarında örülen aşırı ilgi ve özgü ortamından uzak durmayı tercih eden Joy Division, içine kapanma Sürece yaşadı. Yaşam tarzlarındaki ketumlukları, sahnedeki ciddi havalarıyla birleşince, Joy Division'ın gizemi bir kat daha arttı. Oysa plakçıları Tony Wilson'a bakılırsa çok kasvetli bir topluluk gibi görünmelerine karşılık, grup elemanları tek tek insanlar olarak özel yaşantılarında bunun tam tersiymiş. (Ian Curtis'i bu değerlendirmeden uzak tutmak gerek bence.)

1980 Nisanı'nda ikinci single'ları, 'Love Will Tear Us Apart'ın övgülerle karşılanmasından hemen sonra, ikinci uzunçalarları 'Closer'ı yaptılar. Kapak foto tasarımı yetenekli genç kuşak ressam Julian Schrabel'e ait olan bu albüm, tüm eleştirmen ve taraftarlarınca baş yapıt olarak değerlendirildi. 'Unknown Pleasures' ve 'Closer' '70'lerin sonlarının derin karamsarlıklarını taşıyan ve en kendi kendine yeten uzunçalarlarıydı. Gelişin bir gizemliliği taşımalarıyla, Joy Division mitinin çekiciliğini sağlamışlardı. Her iki çalışma içinde söz konusu edilebilir: Geriye doğru bakıldığında, Joy Division'ın referans kaynakları açıkça görülebilir. Tüm müzikal kavrayışlarının kökleri, Velvet Underground'ın psychodelic'inde Gary Glitter'in glam'inde ve punkların isyan çığlıklarındadır. Müziklerinde bu kaynaklar harmanlanıp işlenerek, zengin, değişik ve gerçekten özgün bir nitelik kazanırlar. Joy Division'ın özellikle olgunlaştığını gösteren 'Closer'da Peter Hook'un bası ve Curtis'in sesi öne çıkarlar.

'Closer'ın çıkışından çok az bir Süre önce Ian Curtis kendini astı. Karizmatik solistini yitiren grup sarsıldı. Joy Division'dan geriye etkisini hiçbir zaman yitirmeyecek, yoğun duygusallıklarla bezenmiş bir müzik kaldı.

1981 Ağustosu'unda 'Still' adlı bazıları eski, bazıları yeni kayıtlardan oluşmuş ikili retrospektif albümleri çıktı. 2 Mayıs 1980'da Birmingham Üniversite'sinde verdikleri son dinletileri burada kayıtlıdır. Yalnızca bir Velvet Underground yorumu olan 'Sister Ray' Londra, Moonlight kulüpte kaydedilmişti. Curtis'in ölümünün ardından, Factory Plak Şirketi, Joy Division'ın cesedini bir başka kimlik için hazırladı. Bu kimlik kendini 'Substance', 'Bootleg' ve 'Still Collection of 1981' gibi adlarla ifade etti. Artık hepsi Joy Division için kaba taslak bir tarihçe oluşturuyor. Bunlar içinde belki 'Substance'ın özel bir öneminin olduğu söylenebilir. 'Substance' Joy Division'ın sanatında bir hazine ve ham malzemeyi değerlendirme konusunda iyi bir örnektir. Malzemeye değişik bir bakıştır. Bu malzeme topluluğun ilk dönemiyle ilgilidir ve iki uzunçalarıyla karşılaştırılamaz. Her parçasının içeriği Curtis'in ölümü kadar gizemlidir.

Joy Division'ın fiili varlığı sona erince, onun gerçekten de yeraldığı kesitte ve coğrafyada çok önemli bir boşluğu doldurduğu daha fazla anlaşıldı. Joy Division sonrası döneminin U2, Simple Minds, The Cure, Echo And The Bunnymen ve Sisters Of Mercy gibi gruplarının çalışmalarına bakıldığında, hemen hepsini, Joy Division'dan boşalan yeri doldurmaya yönelik bir çaba içinde olduğu farkedilecektir.

Joy Division'dan geriye kalan Albrecht, Hook ve Morris, Curtis'in intiharından kısa Süre sonra, dördüncü üye olarak kadın şarkıcı Gililan Gilbert'I kadroya alarak, New Order adıyla yollarına devam ettiler. Peki ya sonra? Ben, burada keserek New Order için acemi kalemimi, çok daha yetkin değerli dostum Yahya Madra'ya teslim ediyorum.