Erdal Göksoy

Max Roach 10 Ocak 1925'de Brooklyn, New York'da doğdu. 1942'de okulunu bitirdikten sonra Charlie Parker'la, Clarke Monroe'nun 'Uptown House'unda çaldı. Minton Kulübü ve diğer klüplerle, erken yaşlarda çok yakın ilişkiler kurdu. Buralarda çok etkilendiği Kenny Clarke'ı (1914) dinleme olanağını buldu. 1944 yılında 52. Cadde'de Dizzy Gillespie ile çaldı. Daha sonra da California'da, Benny Carter'la birlikte oldu. Ayrıca Coleman Hawkins, Allen Eager, Miles Davis, Clifford Brown, Cecil Bridgewater, George Harper, Odeon Pope, Calvin hill, Anthony Braxton, Archie Shepp, Cecil Taylor, Sonny Rollins, Thelonious Monk ve Booker Little ile de çalıştı. En ilginç yanlarından biri 'M' boom Re: Percussion' grubunu kurmuş olmasıdır. Bu grup tamamen vurmalı çalgılardan oluşmaktaydı.

Bazıları Max Roach'ın, yalnızca 'bebop' döneminin en büyük davulcusu olduğunu iddia etmektedirler. Oysa o, birçok caz yazarına, eleştirmenine ve bana göre de gelmiş geçmiş en büyük davulculardan biridir. Biçemi hem 'zil merkezcil' hem de 'pedal merkezcil'dir. Bu ikisini, aynı anda, beraberce çalabilmek pek az davulcunun başarabileceği bir iştir. Sanatçı işte bu güçlüğün, neredeyse bu imkânsız olayın üstesinden gelebilmiştir. Max Roach, güçlü senkoplarıyla, hemen kendisini açığa vurur. Kendisinden sayısız davulcu etkilenmiş ve hatta tarzlarını belirlemişlerdir. Örneğin Art Blakey (1919) –ki; bir başka ünlü ustadır- altı yaş büyük olmasına karşın, Max Roach'ın etkisinden çok zor kurtulabilmiştir. Burada onun hem eşlikçi ve hem de dantelacı olduğunu belirtmem gerekir…

Nasıl Shakespeare'i değerlendirmeye çalışan her yazıda, her yazın eleştirmeni kendi acizliğini açığa vurursa, Roach'u değerlendirmeye kalkışan her caz eleştirmeni, her caz yazarı da kendi acizliğini belirtmiş olur ancak…

Nice yıllara Max!..