Zappa’da onu çeken şey, plaklarının az bulunuyor olmasından kaynaklanan bir fetişin ötesinde; melodik yapı, kalabalık düzenleme, virtüözite, alay duygusunun gelişkinliği, zeka ve anarşizmdi.

Açık havanın sahneye uzak tepesindeki merdiven basamaklarında kulağına fısıldananlara inanamıyordu. Sahneyi görebilmek için dürbünü eline aldığında gördüklerine o da inanamadı. Sahnede parmak ısırtan dünya devi basçı Marcus Miller, saatler evvel kendisine hediye ettiği Lale Plak tişörtünü kollarını keserek sırtına geçirmişti.

Bir zamanlar vitrinlerinde sergilemekten gurur duyduğu plaklarını, artık ufak ufak internetten satmaya başlayan dükkancılara inceden bozuluyor Ercan İmre. Plak kültürünün sosyalliğini ve duygusallığını öldürdükleri gerekçesiyle kınıyor onları.

Hiç mübalağa yok; güvence veririm, istediğiniz her plağı bulur size. İnternette peydahlanan, dünyanın öbür ucundaki genç plak satıcıları dahil, hangi taşın altında ne var, iyi bilir. Aradığınız plak Alaska'da olsa, yılanı bulur deliğinden çıkarır. Plak piyasasının derin devletidir Emekcan.

"Kaç tane plağınız var?" sorunun yanıtını metre hesabıyla veren tanıdığım ikinci adamdı DJ Chet. Sekiz metre demişti. Sorunun sahibi Doktor 1210 ise, plaklarını mezurayla sayan bildiğim ilk ve tek adamdı o güne kadar. DJ Chet'in yakın arkadaşı Hollandalı Maestro ile Balans'a çalmaya geldiği gündü.

Terry Eagleton'ın fantastik romanı Azizler ve Alimler'de bir araya getirdiği sıra dışı kaçaklardan birine çokça benzer Anarşist Hira. İngiliz dar görüşlülüğünden sıkılmış, felsefeden ise tamamen bitap düşmüş bir halde Cambridge'den kaçan bir Ludwig Wittgenstein gibidir o. Yaşamın sırlarını çözdükten sonra, sokaklarda şarap içerek sızan berduşlara özenen bir bilgedir adeta.

Yaşamının ilk çeyreğinden sonrasının kaderini aşkının peşine takmıştı. Berlin'de Almanca öğrenmeye çalıştığı zamanlarda Enrica adında bir İtalyan kızına tutulmuş, onunla birlikte İtalya'ya göçmüş; bir müddet sonra da aşkıyla evlenerek İtalyan vatandaşı olmuştu. O yüzden biz onu İtalyan Utku olarak hatırladık hep yokluğunda.

Seksenli yılların tam ortası. 1985'in kavurucu yazı, sadece sokakları değil, çok değerli bazı arkadaşlıkları da pişirmişti. O yıl kaderin cilvesi sonucu bir avuç zıvanasız, Mimar Sinan Üniversitesi Resim Bölümü'nde toplanmıştı.

Beyazıt meydanında ikinci el tezgahların altın günlerini yaşadığı zamanlarda, Ankara Fen Lisesi mezunu pırıl pırıl bir gençti Gökhan Budak. Daha sonra mesleğine istinaden alacağı lakapla Doktor Gökhan, sol görüşe meyilli bir sosyal demokrat, aydınlık kafalı iyi niyetli ve temiz bir görüntü çizerdi aramızda. Yeni Gündem dergilerinin satıldığı kitap tezgahının küçük bir köşesini plaklara ayırmıştı. O da her tutkulu müziksever gibi haftanın bilançosunu içerde kapatır; aldığı plakların meblağı sattıklarından fazla olarak evine cebindeki parayı azaltmış olarak dönerdi.

Kediler barındıkları mekânın atmosferinden, birlikte yaşadıkları insanların (pardon, aslında mekânlar onlarındır, insanlar ise kedilerin yanlarında yaşar) özelliklerinden oldukça fazla etki taşır. Görüntüsü ve cüssesiyle uyuşmayan bir biçimde "Bızdık" adını verdiğimiz kaplan edalı kedimiz de öyle, kaçınılmaz olarak bazı ince damak zevklerine sahip bir çocuktur kendisi. Tam sekiz yıldır yanımızda; artık karşılıklı olarak birbirimizin huyunu suyunu en küçük detayına kadar iyi biliyoruz.

Bir Hobbit ile Noel Baba arasındaki görüntüsü çok sevimliydi. Hiçbir hırsı olmayan ve rahatına düşkün bir Hobbit idi Himmet Ağabey; tıpkı Tolkien'in kahramanı Bilbo gibi. Adının peşine Ağabey sıfatını takmak, televizyondaki eski yerli filmleri hatmederek içindeki komik sahneleri, tıpkı laz fıkraları gibi yüzlerce kez anlatan Apaçi'nin marifeti oldu. Himmet Ağabey, Köyden İndim Şehire filminin ana tiplemelerinden biriydi.

Yıllar sonra karşılaştık tekrar Levent ile. Takvimler yeni milenyuma az kaldığını gösterdiğinde. İstanbul'un en uzun sokağı olarak bilinen Eşref Efendi'de oturuyordu. Sekiz yıllık eşinden ayrılmış, yeni bir yaşama yelken açmanın bocalaması içindeydi. Aynı semtte, yani Kurtuluş'ta oturuyorduk ikimizde.

Yaşamının mihverine plakları koyan birini tanıma şansına nail oldunuz mu hiç? Nasıl mı? Şöyle ki, örneğin insanın en temel ihtiyaçlarından olan ayakkabı ya da kazağın fiyatını plak fiyatı ile mukayese eden; yerine dört tane plak alabileceğini hesapladıktan sonra, bunlardan vazgeçerek parayı plağa yatıran, sonra da tüm bir kışı yırtık ayakkabı ve kısa kollu gömlek ile geçiren biri. Ben böyle birini tanıdım. Adı Ayhan, soyadı Çetiner. Bursa'nın Karacabey ilçesinde doğmuş, bir ilköğretim öğretmeni olan (sonradan okuduğum ilkokulun müdürlüğünü yapan) babasının vazifesi icabı ailecek İstanbul'a yerleşmiş sıra dışı biri; Ayhan Çetiner ya da bilinen adıyla Apaçi Ayhan.